DNS'in açılımı Domain Name System yani Alan Adı Sistemidir. İnternetteki web sitelerine, sunuculara ve bazı internet hizmetlerine ulaşmayı kolaylaştırır. İnsanların IP adreslerini ezberlemek yerine alan adlarını kullanabilmesini sağlayan temel internet altyapılarından biridir.

DNS ne işe yarar?

DNS'in temel görevi alan adını IP adresiyle eşleştirmektir.

Örneğin:

perquixweb.online
        ↓
DNS sorgusu
        ↓
IP adresi
        ↓
Web sunucusu
        ↓
Web sitesi

Bir web sitesine girdiğinizde DNS sayesinde hangi sunucuya bağlanmanız gerektiği bulunur.

DNS olmasaydı internet sitelerine ulaşmak için alan adları yerine IP adreslerini kullanmak gerekirdi.

DNS nasıl çalışır?

Tarayıcıya bir web adresi yazdığınızda birkaç işlem gerçekleşir:

1. Cihazınız önce DNS önbelleğinde adresi arar.
2. Kayıt bulunamazsa DNS sunucusuna sorgu gönderilir.
3. DNS sunucusu alan adının IP adresini bulur.
4. IP adresi cihazınıza gönderilir.
5. Tarayıcı ilgili web sunucusuna bağlanır.
6. Web sitesi ekranda açılır.

Bu işlemler genellikle çok kısa sürede gerçekleştiği için kullanıcı DNS sorgusunun yapıldığını fark etmez.

DNS sunucusu nedir?

DNS sunucusu, alan adları ile IP adresleri arasındaki eşleşmeleri bulmaya yardımcı olan sunucudur.

İnternet servis sağlayıcınızın kendi DNS sunucusu olabilir. Bunun yanında farklı DNS hizmetleri de kullanılabilir.

Örneğin bazı kullanıcılar:

• Google DNS
• Cloudflare DNS
• Quad9 DNS

gibi alternatif DNS hizmetlerini tercih edebilir.

Ancak farklı bir DNS kullanmak internet hızını otomatik olarak artırmaz. DNS'in etkisi daha çok alan adı sorgularının ne kadar hızlı ve güvenilir şekilde yanıtlandığıyla ilgilidir.

DNS türleri nelerdir?

DNS sistemi içinde farklı kayıt türleri bulunur. En sık karşılaşılanlardan bazıları şunlardır:

A kaydı

Bir alan adını IPv4 adresine yönlendirir.

Örneğin:

site.com → 192.0.2.1

AAAA kaydı

Alan adını IPv6 adresine yönlendirir.

CNAME kaydı

Bir alan adını başka bir alan adına yönlendirmek için kullanılır.

MX kaydı

E-posta hizmetlerinin hangi sunucuyu kullanacağını belirler.

Örneğin bir alan adındaki @site.com uzantılı e-postaların hangi posta sunucusuna gönderileceği MX kayıtlarıyla belirlenebilir.

TXT kaydı

Alan adıyla ilgili doğrulama ve çeşitli yapılandırma bilgilerini saklamak için kullanılır. E-posta güvenliği ve alan adı doğrulamalarında da kullanılabilir.

DNS değişince internet hızlanır mı?

DNS değiştirmek bazı durumlarda alan adı sorgularının daha hızlı yanıtlanmasını sağlayabilir, ancak internet bağlantınızın gerçek hızını yükseltmez.

Örneğin 100 Mbps internet bağlantınız varsa DNS değiştirerek bunu 500 Mbps yapamazsınız.

DNS değişikliğinin sağlayabileceği olası avantajlar:

• Daha hızlı DNS yanıtları
• Daha güvenilir alan adı çözümleme
• Bazı bağlantı sorunlarının giderilmesi
• Bazı DNS hizmetlerinde ek güvenlik özellikleri

Bu nedenle DNS'i internet hızlandırma yöntemi olarak görmek doğru değildir.

DNS önbelleği nedir?

Cihazlar daha önce yapılan DNS sorgularını belirli bir süre saklayabilir. Buna DNS önbelleği denir.

Örneğin daha önce ziyaret ettiğiniz bir sitenin IP adresi önbellekte bulunuyorsa cihazınız aynı bilgiyi tekrar DNS sunucusundan istemek zorunda kalmayabilir.

Bazen eski veya hatalı DNS bilgileri bağlantı sorunlarına neden olabilir. Böyle durumlarda DNS önbelleğini temizlemek yardımcı olabilir.

DNS neden önemlidir?

DNS, internet kullanımını hem kolaylaştırır hem de web sitelerine ulaşmanın temel adımlarından birini oluşturur.

Bir web sitesinin:

• Alan adı
• IP adresi
• E-posta sunucusu
• Doğrulama kayıtları
• Bazı güvenlik yapılandırmaları

DNS kayıtlarıyla ilişkilendirilebilir.

Özellikle web sitesi sahibiyseniz DNS kayıtlarını doğru yapılandırmak önemlidir. Yanlış bir kayıt, sitenin açılmamasına veya e-posta hizmetlerinin çalışmamasına neden olabilir.

DNS değiştirirken dikkat edilmesi gerekenler

DNS ayarlarını değiştirirken rastgele değerler kullanmamak gerekir. Özellikle alan adı yönetim panelindeki A, CNAME, MX ve TXT kayıtları yanlış değiştirilirse web sitesi veya e-posta hizmetleri etkilenebilir.

Bir web sitesinin DNS ayarlarını değiştirmeden önce mevcut kayıtların yedeğini almak ve hangi kaydın ne işe yaradığını kontrol etmek daha güvenlidir.